Yüksek debili dik türbin pompalarının sanayi uygulamalarına bir örnek...

29 Haziran 2008 Dergi: Mart 2006
Ülkemizde düşey milli pompa üretimi düşük debilerle Layne Bowler tarafından 6 inchten 14 inch anma çapına kadar 1965 yılında başlatılmış idi. Layne Bowler, 40. üretim yılını geride bırakırken yılların birikimi ile gelen tecrübesine, dünyadaki teknolojik gelişmeleri de tasarım ve üretim çalışmalarına aktararak 40 inche ulaşan düşey milli dik türbin pompa ailesi ile güncel gereksinimlerin çözümüne devam ediyor.

Bilindiği gibi dik türbin düşey milli pompalar, seri pompa uygulamasının (artan basınç ve sabit debi) başlangıçta dar ve derin kuyulara yönelik özel tasarımlarla dünyada yaygınlaşmaya başladı. Bu pompalar ardışık olarak dik şekilde seri halde sıralanmış çarkların yerleştirildiği çanak adı verilen yapıları ile, debi nerede ise sabit iken kademeli bir halde basıncın arttırılması temel yaklaşımına sahiptir.

Pompalara genel olarak tahrik bir elektrik ya da dizel motor ile yapılır, su çıkış yüzeyinden alınan güç belli aralıklar ile yataklanan aramilleri ile pompaya aktarılır. Kademe sayısındaki değişikliklerle istenen performans değerlerine ulaşma konusundaki esneklikleri önemli avantajları oldu.

Başlangıçta, düşey milli dik türbin pompalar özelikle, sınırlı bir çapta (kuyu) değişken ve yüksek dinamik su seviyelerine sahip yeraltı sularını yüzeye çıkartmak olarak yaygınlaştılar. İlerleyen yıllar ile farklı özelliklerinden yararlanmaya yönelik olarak, anma çapları artmaya ve performans kapasiteleri genişletilmeye başlayan pompaların uygulama alanları da çeşitlendi. Debiler 3000 l/s’lere genişletildi.

Emme sorunu yaşanan yerlerde, yer problemi olan veya inşaat maliyetlerinin düşürülmesi arzulananprojelerde yatay santiruj pompaların yerini almaya başladılar. Vakum pompası benzeri ek ekipmanları gereksiz kıldılar. Kavitasyon ya da titreşim gibi hidrolik ve mekanik problemlerinin azlıkları sebebi ile ve/veya montaj alanlarındaki sınırlamalar sebebi ile ilk yatırımlarda da tercih edilir oldular. Göl, baraj, gölet gibi dinamik su seviyelerindeki değişikliklere sahip rezervuarlarda sisteme uyum yetenekleri ile kullanılmaları yaygınlaştı. Farklı malzeme seçenekleri ile deniz suyu yangın pompaları, soğutma suyu uygulamaları, jeotermal kaynak kullanımı gibi özel uygulamalarda da başarı ile hizmet vermeye devam ettiler.

Layne Bowler de 40 yıl boyunca ülkemizde de bu çeşitliliğe destek olacak çalışmalarını sürdürdü. Devlet ve özel sektör yatırımlarında ya da yenilenmelerinde verdiği proje destekleri ile yüksek debili düşey milli dik türbin pompa çözümleri geliştirdi. Pompa ailesini de yurt içi ve yurtdışı taleplere bağlı olarak 200 l/s’lerden 2000 l/s’lere çıkarttı. Basma yüksekliklerinde ise farklı malzeme uygulamaları yüksek basınçlı özel üretimlere yöneldi. Artan yüksek debili düşey milli pompa gereksinimlerine göre planlarını yapan Layne Bowler her yıl başka yüksek debili ürünlerle yurt içi ve yurt dışı pazarlar için çalışmalarını sürdürmektedir.

Yüksek debili düşey milli dik türbin pompaların endüstriyel uygulamalardan bir yenisi ise Ocak 2006

içerisinde Ereğli Demir Çelik Fabrikasının 1. Sıcak Haddehane kombine tufal çukuru kapalı çevrim pompaları olarak yapıldı. Uzun bir mühendislik çalışması ile sistem değerlerine uygun bir pompa belirlenmesi ardından uygulamadaki su özelliklerine uygun malzemeler ile parça tasarımları tamamlandı. Fabrika kabul ve işletmeye alma testleri ile 3 pompa devreye alındı. İşletmede en küçük aksaklığa tahammülü olmayan, daima en güvenilir pompalara ihtiyaç duyan ağır sanayi, Türk pompalarının ulaştığı kalite ve performans düzeyini bu örnekle bir defa daha gözler önüne sermiş oldu. 

Bilgi: 0312. 255 96 51

Etiketler


Söyleşi