'Yangın standartlarındaki karmaşa 2006 yılında sona erecek...'

18 Ağustos 2008 Dergi: Aralık 2005
Yaşanan bu karmaşanın nedenlerini ve yeni standartların sektöre etkilerine ilişkin KSB Pompa Pazarlama ve Satış Müdürü Derya Çuha ile konuştuk.

T üm bu sorunların nereden kaynaklandığına kısaca değinmek isterim: Türkiye'de yangın konusunda ilk uygulanmaya çalışılan standart NFPA' standardıdır. Yıllarca NFPA standardı temel alınarak ciddi binalar . fabrikalar ve alışveriş merkezleri projelendirildi. Bunun nedeni de, Türkiye'de yeterli bir yangm standardının olmamasıydı. Bu standardın kullanılması geçiş aşaması için gerekliydi aslında. Ancak çoğu NFPA standardına göre üretilen ve UL/FM belgeli yangın pompa setlerinin hem fiyatları pahalı idi, hem de teslim süreleri uzundur. Bu nedenle KSB olarak. 1999 yılında bir karar alarak. Almanya'da yıllardır kullanılan VDS onaylı Cobra serisi yangın pompa setlerimizi pazara sunduk ve oldukça da başarılı olduk. Herkesin bilmesinde fayda var. Almanya'da VDS onaylı yatay santrifüj sondan emişi i pompa üreten sadece iki üretici var ve pazar payı en büyük olan ve programı en geniş üretici KSB'dir.

Bu süreçte Türkiye pazarında yangın pompa setleri ile ilgili tüketicinin ve kurumların kafasını karıştıran gelişmeler yaşandı. Bir yanda gerçekten "sertifikalı ve onaylı (VDS. UL/FM onaylı) yangın pompa setleri", diğer yanda "VDS'e veya NFPA'ye uygun" olduğu söylenen yangın pompa setleri. Bu karmaşa içinde onayı/sertifikası olmadığı halde gerçekten kaliteli pompa setleri imal edenler olduğu gibi, kalitesiz ekipmanların kullanıldığı çok sayıda yangın pompa seti üretip, satanlar da oldu ve bunlar fabrikalarda, binalarda yerlerini aldılar.

Tüketicinin aklını karıştırmadan bir örnek vermek istiyorum; yangın pompa setlerinin üç temel ekipmanı var ; Pompa, kontrol panosu ve basınç şalteri. Piyasada bulunan basınç şalterleri 56 Euro'dan başlıyor, 80 Euro'ya kadar çıkıyor, eğer siz bir uzman değilseniz ve "onaysız, sertifikasız" bir yangın pompa seti alacaksanız, alacağınız yangın setinde kullanılacak basınç şalteri seçimi kontrol panosunda kullanacağı ekipmanlar ve kullanacağı akünün kalitesi imalatçının insafına kalmış demektir. Sadece iyi bir basınç şalteri kullanılmaması nedeniyle 15.000 euro'luk yangın pompa setiniz devre dışı kalabilir. Onaylı/sertifikalı veya onaysız/sertifikasız yangın setlerine yatırım yapacak kurumlar veya tüketiciler oldukça seçici olmalılar ve yangın sellerinde kullanılacak ekipmanların marka ve özellikleri ile dökümünü de istemeliler veya bir uzmandan danışmanlık hizmeti almalılar. Ancak 2006 yılında yeni EN standartlarının, TSE tarafından devreye sokulması ile yangın pompa pazarında yaşanan karmaşa sona erecek.

2002 yılında yayınlanan yangın yönetmeliği...

2002 yılında Türkiye'de TÜYAK'ın önderliğinde bir yangın yönetmeliği hazırlandı. İlk olması sebebiyle bir takım eksikliklerine rağmen, Türkiye yangın sektörü için iyi bir kılavuz vazifesi görmektedir. Hazırlanan yönetmelik her ne kadar 'yangın pompalarını' standardize etmese de, o kategorideki ürünlere az da olsa değinerek, olması gereken standartların çerçevesini çizdi. 2006 yılında çıkacak Yangın Yönetmeliğinde eksikliklerin ve yanlışların düzeltilmesi ve yeni EN standartlarına atıfta bulunulması ile daha mükemmel bir yönetmeliğe kavuşacağımızı umuyorum.

Avrupa Birliği Sürecinin Yangın Standartlarımıza etkisi...

Avrupa Birliği'nin yangın standartları ile ilgili çalışmaları yoğun bir şekilde devam ediyor ve bu çalışmalara paralel olarak TSE, yangınla ilgili EN standartlarını hızla Türkçe veya İngilizce olarak yayınlıyor. Bunlardan taşınabilir tip yangın pompaları ile ilgili olan EN 10282 , TS EN 10282 olarak yayınlanmıştır. Sıradaki standart EN 12845 ( Sabit Tip Yangın Söndürme SistemleriOtomatik Sprinkler SistemleriTasarım, Montaj ve Bakım) olup, 2006 içinde TS EN 12845 olarak yayınlanması beklenmektedir. Yeni EN standartları Türkiye yangın sektörünün aynı dilden konuşmasını sağlayacak. Arlık NFPA, VDS standartları değil, sadece EN konuşulacak.

Standartların pompa sektörüne etkileri...

TS EN 12845'in yayınlanması bile ilk aşamada çok şeyi standart hale getirecek. EN 12845 standardının uygulamaya konulması, dizel motor tahrikli yangın pompalarında araba akülerinin kullanımının önüne geçecektir. Akülerin EN60613 veya EN 50342'ye uygun olması istenecektir. Yangın panolarında şarj cihazlarının, basınç şalterlerinin 2 adet olması sağlanacaktır. En azından ekipmanların kalitelerine ilişkin bir fikir birliği olacaktır. Onay ve denetleme mekanizması Almanya'da olduğu gibi sigortacılar birliği tarafından oluşturulmalı Maalesef Türkiye'de sigortacılar birliği bu duruma yeteri kadar önem vermiyor. Yaşananların sonucunda en fazla zararı gören sigorta firmaları. Bugün fabrikanın toplam yatırım maliyetinin yüzde birinin altında bir maliyeti olan yangın pompa setlerinin konulmaması veya en kötü ürünlerin seçilmesi nedeniyle küle dönen fabrikanın tüm hasarını sigorta karşılıyor. Tüm bu nedenlerle ilgili kuruluşların çalışmalara şimdiden başlaması ve sektördeki firmalardan da destek ve fikir almalarını öneriyoruz. Her sorunumuz devlet eliyle çözümlenemiyor, bunu yıllardır görüyor ve yaşıyoruz.

Onay veren kuruluşun yetkililerinin teknik yönden yeterli olması yanında asıl önemli olan malzemelerin testten geçirilme aşamasıdır. Almanya'da sigortacılar birliği tarafından kurulmuş olan VDS, ekipman üreten firmaların ürünlerini alarak testten geçiriyor ve tüm ürünlere bir kod numarası ile onay veriyor. İmalatçılar ve taahhüt firmaları yangın sistemlerinde sadece bu ürünleri kullanabiliyor. Denetleyici de gittiği zaman kod numarasıyla ürünün hangi firmaya ait olduğunu görebiliyor. Bu yöntemle rekabet sınırlanıyor ama gerekli tedbirler alınıp, kontrol sağlanıyor.

Türkiye'de ise. bırakın standartlara uygun cihazı kullanmak, merdiven altı üretici olarak tabir ettiğimiz üreticilerin ürünleri bile kullanabiliyorlar. Kontrol panolarının içindeki ürünler hiç önem taşımıyor. Onlar için önemli olan pompanın devreye alınması...

Yangın gibi önemli bir konuda binaları, işletmeleri inceleyip, ruhsat verecek ve risk puanlamasını yapacak kurumlar kesinlikle belediyeler, itfaiyeler olmamalı. Şu anda Binalara ruhsatı belediyeler, İtfaiye teşkilatları veriyor, peki her belediyede yangın sistemleri konusunda eğilimli, donanımlı mühendis var mı? c/( 8()'nin de maalesef yok. Türkiye sadece İstanbul. Ankara. İzmir değil. Diyelim belediyelerdeki mühendisleri eğittiniz, sizce gelecek mahalli seçimlerden sonra kaç tanesi yerinde kalabilir, her seçimde kadrolar yer değiştiriyor, yerlerine ise uzman değil yakın dostları geliyor.

Bu nedenle denetleme ve ruhsat mekanizması; bölgesel ofisleri olan, maddi olarak güçlü, uzmanlardan oluşan, sektörün saygı gösterdiği kişiler tarafından yönetilen, bağımsız bütçeli merkezi bir kurum olmalı. Bu kurum, kar amacı gütmemeli, kazancını da yangın konusunda düzenleyeceği eğitimlere ve sektöre eğitimli uzman kazandırmaya harcamalıdır. Yoksa bağımsız kurumlar oluşturayım derken, bu tarz denetimleri aşırı rekabete açar ve ticari işletmeler haline getirirseniz yapı denetim firmaları örneğinde olduğu gibi sorunlarla karşılaşırsınız. 2006 yılının yangınsız bir yıl olması dileğiyle.

Röportaj D.ÖZDEN ÖZKAN


Etiketler


Söyleşi